Home

Arkivopprør? Arkivopprør!

mars 13, 2014

Denne veka har Kulturrådet løyvd 2 mill kroner til bevaring og formidling av privatarkiv. På rådets nettsider heiter det at løyvingane «er begrunnet i behovet for mer helhetlig samfunnsdokumentasjon, der en ser arbeidet med offentlige og private arkiv mer i sammenheng. Videre er digitalisering og digital tilgjengelighet til et bredt utvalg av arkiv gjennom Arkivportalen.no et siktemål med støtteordningen». Spørsmålet er om løyvingane tener dette formålet, fordi dei viktigaste aktørane i privatarkivarbeidet – arkivinstitusjonane – ikkje fekk tildelt eit øre.

Årsaka er at støtteordninga for privatarkiv frå 2014 er reservert for musea. Framlegget om denne innskrenkinga av støtteordninga dukka opp i stortingsmeldinga om arkiv (Meld. St. 7 1012-23). Det vart møtt med massive protestar frå ei samla arkivmiljø, men protestane førte ikkje fram. Følgjene blir kanskje ikkje synlege umiddelbart, men det vil vere ei rekkje arkivinstitusjonar som må setje på vent – eller avvikle heilt – planlagde bevaringsprosjekt. På sikt vil dette føre til ein mindre «helhetlig samfunnsdokumentasjon» – stikk i strid med dei fagre måla som vart formulert i stortingsmeldinga om arkiv.

Eg har ikkje oversikt over kor mange arkivinstitusjonar som har har søkt og fått avslag. Eg kjenner til ein: IKA Møre og Romsdal søkte om midlar til bevaring og formidling av arkivet etter skipsbyggingsverksemda A. M. Liaaen, som har vore ei nøkkelbedrift i Ålesund. Her hadde arkiveigarane bidratt med nær 200.000 kroner til ordning og beskriving av arkivet, og søknaden handla såleis om midlar til å fullføre prosjektet. Avslaget står i skarp motstrid til det som vart sagt i stortingsmeldinga om strategien for privatarkivarbeidet, som skulle «utnytte dei vilkåra som ligg føre for eit samspel med aktørar i privat sektor. … For å få arbeidet med privatarkiv opp på eit tilfredsstillande nivå, trengst det eit breitt samspel, mellom anna med aktørar i privat sektor» (s. 87). Eit samspel utan instrument – les pengar – er ikkje mykje verd.

Eg vonar at dei arkivinstitusjonane som har fått avslag vil klage på vedtaka og køyre prosessen heilt til topps. Men dei må gjere meir. Det held ikkje å sutre på kontoret og skrive klagebrev; dei må gjere saka kjent for ålmenta, t.d. med gå til avisene og synleggjere konsekvensane av Kulturrådets tildelingar, t.d. kva dette kan få å seie for dokumentasjonen og formidling av lokalsamfunna si historie.

Det som trengst for å gjere slutt på toskeskapen er eit realt arkivopprør. Og eg vonar at Landslaget for lokal- og privatarkiv – som det organiserte uttrykket for arkivinstitusjonane – tar ansvaret for å organisere og koordinere opprøret.

Advertisements

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: