Home

– Vi har 11 bispar, men berre ein riksarkivar!

juni 23, 2014

Sitatet i tittelen er etter Hermund Kleppa, som kom med denne utsegna då riksarkivar John Herstad skulle vitje Sogn og Fjordane i 1988. Formålet var å vekkje merksemd, noko som vart vellukka; då Kleppe møtte Herstad på flyplassen i Sogndal hadde han med seg ei rykande fersk Sogningen/Sogns Avis, som inneheldt ei heilside om hendinga.

Eg kom i hug utsegna då det vart kunngjort at Inga Bolstad vert ny riksarkivar etter Ivar Fonnes, for sjølv om den er noko tabloid spissformulert, inneheld den ei kjerne av sanning. Det er berre ein riksarkivar, for ikkje å snakke om Riksarkivaren med stor R, som er det styringsorganet som riksarkivar Inga Bolstad skal leie. I i tillegg skal ho vere leiar for det statlege Arkivverket, dvs. dei arkivinstitusjonane som bevarer statleg arkivmateriale, og utvikle eit godt samarbeid med dei ikkje-statlege arkivlandskapet.

Kulturdepartementets stillingsutlysing identifiserte tre viktige oppgåver for Arkivverket:

«Den største utfordringa framover er å ta hand om arkivmateriale i elektronisk form. Det ligg òg ei stor oppgåve i å vidareutvikla moderne formidlingsformer som kan vera med på å gjera arkiva lettare tilgjengelege for eit større publikum. Ei særleg utfordring er å få til eit tenleg samarbeid med arkivsektoren utanfor Arkivverket og med tilgrensande fagsektorar som bibliotek og museum».

Det som ikkje er nemnt, er utvikling av standardar og prosedyrar for arkivdanninga, men det skal få liggje i denne runden. Det som for ein gongs skuld er nemnt, er samarbeidet med den ikkje-statlege arkivsektoren. Og det er viktig, for dette har ikkje alltid vore godt; særleg har ein i dei kommunale arkivinstitusjonane vore misnøgde med ymse ting. Dette skal også få liggje, fordi eg – frå min posisjon på sidelina – har registrert teikn på at samarbeidet har blitt betre. SAMDOK-prosjektet ser lovande ut, men det er viktig å hugse at gode samarbeidsrelasjonar kontinuerleg må fornyast.

Riksarkivaren har fått meir makt etter behandlinga av arkivmeldinga. Oppgåva med å vere «nasjonal koordinator og pådriver i et målrettet arbeid mot en helhetlig samfunnsdokumentasjon» inneber ein de facto maktkonsentrasjon, noko som vil bli forsterka dersom framlegget frå gjennomgangen av Kulturrådet om å leggje «arkivutviklingsoppdraget» til Riksarkivaren blir tatt til følgje.

Makt kan vere farleg, fordi den som har makta kan bli freista til å ta snarvegar. Ein føresetnad for godt samarbeid er å gi frå seg makt, å dele den med andre, og å ta alle desse omvegane som kan synest unødvendige men som for andre representerer sjølve stadfesta å bli tatt på alvor. Den nye riksarkivaren har krevjande oppgåver framfor seg, som arkivstyresmakt og regelverksforvaltar, institusjonsleiar, og koordinator for heile arkivlandskapet.

Har Inga Bolstad oversyn over dei utfordringane ho vil møte i sitt nye embete? Neppe. I eit kort intervju i Vårt Land papiravisa laurdag 21.06. innrømmer ho at ho ikkje «kjenner … arkivet», men framhevar dei digitale utfordringane som det mest spennande med den nye jobben. Om personlege eigenskapar som gjer henne eigna for stillinga nemner ho «… min evne til å involvere folk og skape retning samt min gjennomføringsevne». Og til spørsmålet om ho visste namnet til den avtroppande riksarkivaren, svarar ho: «Med hånden på hjertet: Nei».

Og det er eit strålande svar! Ikkje at Ivar Fonnes var ukjend for henne, men at ho ope og ærleg innrømma det. Det første vilkåret for å meistre ein bratt læringskurve er å vere ærleg om det ein ikkje veit. Eit anna vilkår er å kunne lytte, og her vil eg foreslå at ho gjer som John Herstad og gjennomfører i riksarkivarvisitas både i Sogn og Fjordane og andre fylke.

Velkomen, Inga Bolstad – og lukke til!

Advertisements

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: